Σύννεφα και νέφη

Μου γράφει ένας φίλος:

«Το Doncat μένει νηστικό και ατάιστο από τις 6 Μαΐου. Πόσο θα κρατήσει η στάχτη;».

Η στάχτη του ηφαιστείου κρατάει ακόμα, όπως διαβάζω. Κλείνει αεροδρόμια, αλλάζει προορισμούς… Το δυσκολοπρόφερτο βουνό παρεμβαίνει συνεχώς στην ζωή των ανθρώπων, ακόμα και αυτών που ζούνε χιλιάδες μίλια μακριά.

Η στάχτη η δική μας επίσης καλά κρατεί. Μία σύγχυση και μία θολούρα επικρατεί και κανείς δεν ξέρει τι του μέλλεται. Οι πολιτικοί διαφωνούν, οι ειδικοί επίσης. Διαφωνούν τόσο πολύ, που νομίζεις πως ζουν σε διαφορετικούς κόσμους, πως μιλάνε ο καθένας για άλλη χώρα. Όσοι εκφέρουν γνώμη μοιάζουν απόλυτα βέβαιοι γι αυτά που λένε – κι εγώ απορώ με την αυτοπεποίθησή τους. Πώς μπορούνε να είναι όλοι σίγουροι λέγοντας διαμετρικά αντίθετα πράγματα; Κι όταν είναι όλοι τόσο κατηγορηματικοί και αντιφατικοί – τι να προσθέσω εγώ; Με τι τροφή να ταΐσω το Doncat;

Βλέπω πως μου έτυχε να περάσω τα στερνά μου χρόνια μέσα σε αυτή την αχλή. Οι έγνοιες των άλλων με αγγίζουν από μακριά, σαν ηχώ. Δεν ανησυχώ μην μου κόψουν την σύνταξη, γιατί δεν έχω σύνταξη. Ποτέ δεν επεδίωξα να έχω – μου φαινόταν αδιανόητο να αποσυρθώ, να μην εργάζομαι. Λατρεύω την δουλειά, όλες τις δουλειές που έκανα και κάνω. Μέσα από την δουλειά μου υπάρχω.

Γράφω αυτές τις σημειώσεις μόνο και μόνο για να γεμίσω τα κενό (του blog και το δικό μου). Νιώθω την ανοησία να γιγαντώνεται γύρω μου, αλλά δεν έχω πια κουράγιο να την πολεμήσω. Άλλωστε, είναι ανίκητη. Μία ζωή την πολέμησα και το μόνο που αποκόμισα είναι μία συντριπτική και διαρκή ήττα.

Ό,τι θα μπορούσα να πω για τα σημερινά, το έχω ήδη γράψει. Σε δεκάδες βιβλία και εκατοντάδες άρθρα. Η «Δυστυχία του να είσαι Έλληνας» εκδόθηκε το 75. Αν βρείτε κάπου ένα αντίτυπο (κυκλοφορεί ακόμα) διαβάστε το. Είναι οδυνηρά επίκαιρη.

Θα επανέλθω αν (και όταν) νιώσω πως έχω κάτι να πω.

____________________________________________________

Τα σύννεφα που φωτογράφησα είναι ντόπια - ανοιξιάτικα.

H τέφρα του μίσους

Δεν καταλαβαίνω τίποτα πια. Διαβάζω μηνύματα αγανάκτησης και οργής – μόνο που στρέφονται το ένα εναντίον του άλλου και όλα εναντίον όλων. Πώς φτάσαμε εδώ; Πώς γίναμε μία κοινωνία μίσους; Ο καθένας κουβαλάει στο νου του μία άλλη εικόνα της πραγματικότητας, ποτισμένη με έχθρα και φθόνο. Οι ερμηνείες συγκρούονται, οι αιτιολογίες αναιρούν η μία την άλλη. Η αλήθεια του ενός είναι το ψέμα του άλλου. Όλοι είναι σίγουροι για την άποψή τους. Αυτός που πιστεύει ότι η κρίση είναι τεχνητή – μία συνωμοσία των ισχυρών – ζει σε άλλον κόσμο από εκείνον που την θεωρεί πραγματική.

Τρεις άνθρωποι πέθαναν θάνατο φριχτό και κατηγορούνται τόσοι για φταίχτες, που τελικά είναι σαν να μην φταίει κανείς. Προσπαθώ να καταλάβω τι σκέφτονταν (αν σκέφτονταν) οι άνθρωποι που εμπόδιζαν τους πυροσβέστες να σβήσουν τη φωτιά και πετροβολούσαν το πυροσβεστικό. Μάλλον δεν σκέφτονταν τίποτα. Υπακούανε στην Παβλοβική εξίσωση: στολές ίσον εξουσία.

Το μίσος αιωρείται στον αέρα σαν την τέφρα του ηφαιστείου. Ασφυκτιώ. Πραγματικά δεν καταλαβαίνω τίποτα. Είμαι ανίκανος να συλλάβω αυτή την πραγματικότητα – πόσο μάλλον να την σχολιάσω. Αποσύρομαι. Κλείνω το κινητό, κλείνω το blog, κλείνω τον υπολογιστή και σωπαίνω.

Αντιγράφω μία ανακοίνωση

Στην οικογένεια της MARFIN θρηνούμε σήμερα για την δολοφονία τριών νεαρών συναδέλφων μας. Εκφράζουμε την οργή μας κατά της πολιτείας που εγνώριζε ότι μόνο από τύχη δεν είχαν συμβεί μέχρι σήμερα τέτοια τραγικά περιστατικά. Εκφράζουμε ακόμα την οργή μας για τα ξύλινα πολιτικά λόγια και τις ... αντιδικίες σκοπιμότητας ορισμένων πολιτικών στη Βουλή την ώρα που οι σοροί των συναδέλφων μας δεν είχαν αποσυρθεί από το κατάστημά μας που επολιορκείτο ακόμα από τους διαδηλωτές ή και αναρχικούς.

Οι αυτουργοί μακάρι να συλληφθούν και να τιμωρηθούν. Την μεγαλύτερη ευθύνη όμως έχουν οι ηθικοί αυτουργοί που δυστυχώς δεν θα τιμωρηθούν ποτέ.

Υ. Γ. (6.5.) : Με ρωτάνε γιατί δημοσίευσα την ανακοίνωση, κι αν αυτό σημαίνει πως συμφωνώ με ό,σα λέει. Την δημοσίευσα γιατί ήταν η πρώτη που ήρθε στα χέρια μου και διότι αδυνατούσα να γράψω κάτι δικό μου. Έκτοτε έχω διαβάσει και ακούσει τα πιο απίθανα πράγματα. Διατελώ σε απόλυτη αμηχανία και κατάθλιψη και δεν μπορώ να σχολιάσω - όπως δεν μπορούσα κι εχθές. Το μόνο που νιώθω είναι μαύρο πένθος: για τους νεκρούς και τη χώρα μου.

Εκπτώσεις

Στους δύσκολους καιρούς που ζούμε, ακόμα και τα πουλιά μοιάζει να προσχωρούν στην λιτότητα. Η δεκοχτούρα, που πάντα τέτοια εποχή σκούζει στο παραθυρό μου, δεν λέει πια: "δε-κα-οχ-τώ". Έχει περάσει σε μία δισύλλαβη κραυγή κάτι σαν σκέτο "οχ-τώ". Έκπτωση; Υποβάθμιση;

Αλέκος Παπαδόπουλος

Αν είχε αναλάβει τα οικονομικά θέματα από τον Οκτώβριο θα ήταν αλλιώς η κατάσταση. (Ήδη μας έσωσε μία φορά από την χρεωκοπία, το τέλος του 1993). Δεν έχει μόνο την γνώση - διαθέτει και την πυγμή. Χθές διατύπωσε την μόνη συγκροτημένη στρατηγική εξόδου από την κρίση.

Διαβάστε την. Αξίζει τον κόπο.

ΕΔΩ

Υ. Γ. Μου επισημαίνουν ότι και άλλοι εξωκοινοβουλευτικοί πολιτικοί (π. χ. ο Ανδρέας Ανδριανόπουλος) έχουν εκφράσει ενδιαφέρουσες προτάσεις για το ίδιο θέμα. Ναι αλλά κυβερνάει το ΠΑΣΟΚ. Και είναι μάλλον απίθανο να αναθέσει καθήκοντα τσάρου της οικονομίας στον Ανδριανόπουλο ή τον Στέφανο Μάνο. (Άλλο αν κάποτε, σε μία στιγμή γενναιοδωρίας, τους είχε καλέσει σε συνεργασία - κάνοντάς με, για πρώτη φορά, να υποστηρίξω δημόσια το ΠΑΣΟΚ). Επιμένω λοιπόν ότι η πιο σοβαρή πρόταση από τον χώρο του ΠΑΣΟΚ είναι αυτή του Αλέκου Παπαδόπουλου.

H αφέλεια των Κουτόφραγκων

Όταν πριν από καιρό είχα γράψει για την ευπιστία των Γερμανών φοιτητών, που οι Έλληνες συνάδελφοί τους την θεωρούσανε βλακεία, ένας καλός φίλος και παλιός blogger μου θύμισε την άποψη του Ευάγγελου Λεμπέση στο κλασικό πια κείμενό του: «Η τεραστία κοινωνική σημασία των βλακών εν τω συγχρόνω βίω». Η θέση του Λεμπέση: η ευπιστία αποτελεί ένδειξη ευφυΐας ενώ η καχυποψία είναι η άμυνα και το καταφύγιο του βλάκα. Παραθέτω δύο αποσπάσματα με την χαρακτηριστική «Ροΐδεια» γραφή του Λεμπέση:


Ὁ βλάξ ὡς πλησιέστερος πρὸς τὸ ζωϊκὸν βασίλειον, ἔχει τὴν ἔνστικτον καχυποψίαν οὕτω ἀνεπτυγμένην, ὥστε ν᾿ ἀδυνατῇ νὰ διαγνώσῃ ἢ νὰ ἐννοήση συλλογισμοὺς καὶ λογικοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ εὐφυοῦς, βασιζομένους ὄχι εἰς τὸ ἔνστικτον ἀλλὰ εἰς τὴν διάνοιαν. Ἄοπλος καὶ ἀνυπεράσπιστος ἔναντι τῶν ψυχρῶν ὑπολογισμῶν τῆς ξένης διανοίας, ἢς ὁ μηχανισμὸς τυγχάνει εἰς αὐτὸν νοητικῶς ἀπροσπέλαστος, μίαν μόνην ἄμυναν διαθέτει, ἀκριβῶς ὅπως τὸ ζῷον καὶ ὁ πρωτόγονος ἄνθρωπος: τὴν ἔνστικτον καχυποψίαν. Οὕτω ἐξηγεῖται καὶ ἡ φυσικὴ καὶ πνευματικὴ κατωτερότης τῶν λαῶν, οἵτινες ἐμπνέονται βασικῶς ὑπὸ τῆς καχυποψίας, ἢν αὐταρέσκως ἐκλαμβάνουν ὡς εὐφυίαν - έναντι τῶν Εὐρωπαίων οἵτινες οὐδεμίαν ἀνάγκην ἔχουν αὐτῆς, ὡς ἀντιλαμβανόμενοι νοητικῶς τὸν κόσμον. Ἐκ τούτων ἐπίσης φαίνεται σαφῶς, ὅτι ἡ καχυποψία καὶ ἡ ἀπότοκος αὐτῆς πονηρία εἶναι ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετόν της εὐφυίας ὡς πρὸς τὸν ὅλον αὐτῆς ἐκτοπιζομένης πάντοτε ὑπὸ τῆς δευτέρας. Λέγομεν ἀντίθετος μόνον ὡς πρὸς τὸν ρόλον, διότι ἡ διάνοια δὲν εἶναι τί τὸ ἀνεξάρτητον ἢ ἀντίθετόν του ἐνστίκτου, ἀλλὰ τουναντίον ἡ ἀνάπτυξις καὶ ὁ διὰ λογικῶν μέσων πλουτισμὸς αὐτοῦ εἰς τὴν ἀρχικὴν αὐτοῦ πάντοτε κατεύθυνσιν.
...

'Οσον ὑψηλότερον ἐπὶ τῶν βαθμίδων τῆς εὐφυίας καὶ τοῦ πολιτισμοῦ ἵσταται ἐν ἄτομον ἢ εἷς λαός, (οἱ Εὐρωπαῖοι ἐν σχέσει πρὸς τοὺς Ἀνατολίτας) τόσον περισσότερον εὔπιστος εἶναι. Ὁ τελευταῖος τῶν βλακῶν θὰ ἠδύνατο νὰ ἐξαπατήση ἕνα Κὰντ ἢ ἕνα Μπετόβεv καὶ ὁ τελευταῖος τῶν Ἑλλήνων ἕνα Εὐρωπαῖον... Τὸ μειδίαμα τοῦ οἴκτου,τὸ ὁποῖον ρίπτουν οἱ «ἀφελεῖς κουτόφραγκοι», δημιουργοὶ τῶν πνευματικῶν ἀξιῶν καὶ ἐξουσιασταὶ τοῦ κόσμου, ἐπὶ τῶν δυστυχῶν «ἔξυπνών» της Μεσογείου καὶ τῆς Ἀνατολῆς, ἂς εἶναι καὶ ἡ τιμωρία τῶν βλακῶν καὶ διὰ τὴν «θεωρίαν» των ταύτην!

_________________________________________________

Υ. Γ. Πολλοί φίλοι και παλιοί bloggers με παρακινούν να ανοίξω τα σχόλια ώστε το blog να ανακτήσει πάλι την παλιά του αίγλη.

Ξεχνάνε πως τότε ήταν η αρχή του blogging. Λόγω επωνυμίας το nikosdimou και αργότερα η συνέχειά του το doncat μάζεψαν γύρω τους ό,τι καλύτερο (και μετά …ό,τι χειρότερο…) σε κόσμο. Ο συνδυασμός των σχολιαστών αυτών των blog στην αρχική τους φάση ήταν μοναδικός σε ποιότητα, επίπεδο, καλλιέργεια… Έριχνα ένα μικρό σπόρο και φύτρωναν δέντρα πολύ μεγαλύτερα από το δικό μου.

(Αξίζει τον κόπο να ξαναδιαβάσει κανείς τα σχόλια εκείνων των χρόνων. Ανεπανάληπτα!)

Ακριβώς αυτό. Ανεπανάληπτα. Η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται παρά μόνο σαν φάρσα. Είμαι πέντε χρόνια μεγαλύτερος (στην ηλικία μου μετράνε) έχουν ανοίξει εκατοντάδες καλά blogs, το κλίμα έχει αλλάξει. Χαίρομαι που το doncat εξακολουθεί να έχει μέσο όρο 800 επισκέπτες την ημέρα, παρόλο που δεν ανανεώνεται συχνά. Αλλά ως εκεί. Πρέπει κανείς να ξέρει πότε και πώς να αποχωρήσει.

6 υστερόγραφα στην "Ε"

1. Όταν η πραγματικότητα δεν ταιριάζει με τις απόψεις μας (ή τις ιδεοληψίες μας), τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα. Την καταργούμε (ή - δημοσιογραφικά είναι το ίδιο - την αποσιωπούμε). Δόγμα Σταλινικό. (Ο Γκαίμπελς ήταν πιο έξυπνος. Την παραποιούσε).

2. Αν ποτέ το MEGA μεταδώσει ότι προσγειώθηκε ο πρώτος Αρειανός στον πλανήτη - δεν γράφουμε: "Προσγειώθηκε ο πρώτος Αρειανός!" αλλά: "Το MEGA μετέδωσε ότι προσγειώθηκε...κλπ - κι εμείς το ψάχνουμε".

3. Όλες οι εκ των υστέρων δικαιολογίες είναι έωλες. Οι αναγνώστες ξέρουν ήδη ότι υπάρχει προσωπική κόντρα.

4. Δεν έχω ξαναδεί σε εφημερίδα γνώμη με την ωμή υπογραφή: "Η Ιδιοκτήτρια" (ή και "Ο Ιδιοκτήτης"). Αλλά και στην "εφημερίδα των συντακτών";.

5. Καμία παραίτηση;

6. ΕΣΗΕΑ υπάρχει;

_____________________________________________________

Νέο άρθρο LiFO ΕΔΩ

Το τέλος της ελευθεροτυπίας;

Όλες οι εφημερίδες την έχουν πρώτη πρωτοσέλιδη είδηση. Η "Ε" όχι μόνο δεν την αναφέρει στην πρώτη σελίδα - αλλά ούτε μέσα, στα ψιλά. Ούτε καν για να την αμφισβητήσει. Η γιάφκα Ύδρας και Αιγίνης 8 δεν υπάρχει για τους αναγνώστες της εφημερίδας.

Θυμάμαι την φράση του Charles Prestwich Scott: Τα σχόλια είναι ελεύθερα - αλλά τα γεγονότα είναι ιερά. (Comments are free but facts are sacred).

Μαντέψτε πού;

Καιρός για μία σύντομη απόδραση.

Από αυτή τη γωνία δεν είχα ποτέ φωτογραφήσει το Μπούρτζι.

Υ. Γ. Την άλλη μέρα: ο μελαγχολικός βασιλεύς Όθων και άλλα στιγμιότυπα από το πάντα ωραίο Ανάπλι.

Ουρανός, ίχνη και δέντρο

Σημερινή φωτογραφική συγκομιδή. Από την βεράντα μου.

Υ. Γ. 15.4. Νέο κείμενο LiFO ΕΔΩ

Lonely bird +

Σκέπτομαι μήπως κάνω το blog ολότελα φωτογραφικό. Πόσα (και ποιά) λόγια θα χρειαζόμουν για να περιγράψω μία κατάσταση σαν την φωτογραφία που έβγαλα σήμερα;

Υ. Γ. Δύο φωτογραφικές παρατηρήσεις: α) ένας μεγάλος φωτογράφος (δεν θυμάμαι ποιος) είχε πει ότι δεν χρειάζεται να ταξιδέψεις για να βγάλεις καλές φωτογραφίες - θέματα υπάρχουν και γύρω στο σπίτι σου. β) ένας άλλος μεγάλος φωτογράφος (ο Καρτιέ-Μπρεσσόν) είχε διατυπωσει τη θεωρία της "αποφασιστικής στιγμής" που κάνει την καλή φωτογραφία. Εδώ η στιγμή ήταν κλάσμα του δευτερολέπτου. Πριν ένα δευτερόλεπτο το πουλί δεν ήταν εκεί - και με το κλικ πέταξε.

Βέβαια η παρουσία του πουλιού ήταν απλώς το ερέθισμα - η δύναμη είναι στη θέση του, στη σχέση λευκού-πράσινου και δέντρου-πουλιού.

O δύσπιστος Θωμάς

Σήμερα Κυριακή του «άπιστου Θωμά». Που δεν ήταν βέβαια άπιστος, αλλά απλώς δύσπιστος. Λογικός. Ορθολογιστής. Και τελικά δεν έμεινε – πίστεψε στο παράλογο και το θαύμα.

Όσοι με διαβάζουν, ξέρουν ότι αυτή τη μέρα θα ήθελα να γιορτάζω. Του Άγιου της αμφιβολίας και της αμφισβήτησης. Με τον σεβάσμιο Άγιο Νικόλαο των θαλασσινών δεν έχω καμία σχέση (πέρα από δύο παππούδες) αλλά με τον Θωμά νιώθω συγγένεια. Είναι δυνατόν να βρεθείς μπροστά στο απόλυτο παράδοξο, την μοναδική στην ιστορία ανάσταση εκ νεκρών και να μην το σκεφθείς δύο φορές; Πολλοί ακόμα δεν το έχουν πιστέψει.

Είχα ξεχάσει πάντως την επέτειο. Μου τη θύμισε ένα μήνυμα στο Facebook από νεαρό φίλο στην Ερμούπολη: «Αφορμή για το σημερινό μήνυμα είναι ότι σήμερα είναι Κυριακή του Θωμά και θα ήθελα να σας ευχηθώ χρόνια πολλά με υγεία και δημιουργικά! Έχω την εντύπωση ότι η Κυριακή του Θωμά καταλαμβάνει θέση ονομαστικής εορτής και η 21η Ιουνίου μέρας γενεθλίων!».

Σωστά και τα δύο. Για τα γενέθλιά μου έχω διαλέξει την μεγαλύτερη μέρα του χρόνου – το όργιο του φωτός.

Όσο για την αμφιβολία, όποιος δεν αμφιβάλλει ας διαβάσει το «Αμφιβολίας Εγκώμιον»



__________________________________________________

Η επάνω εικόνα είναι ο γνωστός τόσο γήινος Θωμάς του Caravaggio και η κάτω ψηφιδωτό της Ραβέννας.

Η Μαρίνα των Βράχων

Κι εγώ είχα κάνει παλιότερα το λάθος, μέχρι που κάποιος μου επεσήμανε το χρονολογικά ασύμβατο. Όμως σήμερα στα «Νέα» διαβάζω κριτική που αφορά το βιογραφικό βιβλίο του Δημήτρη Νικορέτζου για τον Ελύτη. Εκεί αναφέρονται και οι γυναίκες που τον ενέπνευσαν. Ως ηρωίδα του ερωτικού και αισθησιακού ποιήματος «Η Μαρίνα των Βράχων», ο Νικορέτζος στην σελ. 98 του βιβλίου του, κατονομάζει την Μαρίνα Καραγάτση.

Δεν ξέρουμε πότε ακριβώς γράφτηκε το ποίημα, αλλά πάντως πριν το 1940 όπου δημοσιεύτηκε στην συλλογή «Προσανατολισμοί». Η Μαρίνα Καραγάτση (που πρόπερσι μας έδωσε ένα αριστουργηματικό πεζογράφημα – «Το Ευχαριστημένο») γεννήθηκε το 1936. Όταν δημοσιεύθηκε το ποίημα ήταν 4 ετών.

Πράγματι η Μαρίνα Καραγάτση συνδέθηκε με τον Οδυσσέα Ελύτη, αλλά πολύ αργότερα. Στις φωτογραφίες που παραθέτω (τις τράβηξε ο Ανδρέας Εμπειρίκος), απεικονίζονται στην Άνδρο το 1955. (Η Μαρίνα, 19 ετών). Την ίδια χρονολογία αναφέρει και ο Ελύτης σε σημείωμα του που βρίσκεται στο αρχείο του, στην Γεννάδειο Βιβλιοθήκη.

Άλλη λοιπόν πρέπει να ήταν η «Μαρίνα των Βράχων». Σίγουρα ο Ελύτης είχε αδυναμία στα νέα κορίτσια – αλλά όχι και σε βρέφη…

Μία ξεχασμένη ιστορία

Πριν από δύο χρόνια – είχα τότε ένα μικρό Renault Twingo Turbo. Το ρεζερβουάρ του χωρούσε 40 λίτρα. Βλέποντας τον δείκτη να κατεβαίνει (όχι όμως τόσο που να ανάψει το φωτάκι της βενζίνας – άρα είχε ακόμα 4-5 λίτρα) πήγα να το φουλάρω. Οποία η έκπληξη όταν είδα ότι η αντλία έδειξε 41,13 λίτρα. Το απαθανάτισα φωτογραφικά. (Με διπλό κλικ στη φωτογραφία βλέπετε καθαρά την ένδειξη).

Διαμαρτυρήθηκα στον πρατηριούχο και την εταιρία, στην Γενική Γραμματεία Καταναλωτή – έχασα ώρες στα τηλέφωνα και τα e-mail. Και φυσικά δεν έγινε τίποτα. Με διαβεβαίωσαν όλοι ότι ο έλεγχος της αντλίας δεν έδειξε αποκλίσεις.

Μάλλον θα ήταν οφθαλμαπάτη. Αλλά και η φωτογραφική μηχανή;

Το μόνο που έκανα είναι να αποφεύγω το συγκεκριμένο πρατήριο. Είπαμε να κλέβει λίγο η αντλία, αλλά όχι και έτσι!

Κάθε χρόνο

Κάθε χρόνο αυτό το θαύμα συντελείται. Η ανάσταση της φύσης. Κάθε χρόνο συναρπάζει, γίνεται είδηση κι ας είναι πιο παλιό από την Ιστορία.

Η Μεγάλη Νύχτα - και το Άγιο Φως

Μεγάλη εβδομάδα και όλες οι μέρες ονομάζονται μεγάλες. Για πολλούς μπορεί και να είναι – για μένα και για αρκετούς άλλους όχι πια. Εδώ και εξήντα χρόνια βλέπω την αφήγηση των Παθών, της Σταύρωσης και της Ανάστασης σαν ένα από τους πολλούς μύθους που δημιούργησε ο άνθρωπος. Αισθητικά με συγκινούν οι δημιουργίες που ενέπνευσε αυτός ο μύθος (τίποτα σαν τα «Κατά Ματθαίον Πάθη» του Μπαχ!) αλλά ως εκεί. Δεν ξεχνάω ποτέ την διαμάχη, την καταπίεση και τις ενοχές που φόρτωσε ο Χριστιανισμός (και οι άλλες θρησκείες) στον άνθρωπο. Ακόμα συνεχίζονται οι θρησκευτικοί πόλεμοι σε όλη την υφήλιο, με χιλιάδες θύματα.

Παίρνω τηλέφωνο το πενταψήφιο του ΟΤΕ να μάθω για τον καιρό. Η ΕΜΥ με πληροφορεί ότι: «Για σήμερα, Μεγάλη Τρίτη…».

Για σταθείτε! Τρίτη λέγεται η μέρα. Είπαμε: μεγάλη μπορεί να είναι για πολλούς, αλλά όχι και για όλους. Τι γίνεται με τους αλλόθρησκους, τους άθεους, τους άπιστους; Γι αυτούς η ΕΜΥ δεν λέει τον καιρό; Που ζούμε; Σε θεοκρατικό κράτος όπου και οι καθημερινές διαδικασίες εκφράζονται θρησκευτικά; Κι εκείνη η συνταγματικά κατοχυρωμένη ανεξιθρησκία έχει πάει περίπατο;
__________________________________________

Υ. Γ. Δύο μέρες μετά: Περιμένω τώρα το Άγιο Φως να με φωτίσει.
Θα έρθει το Σάββατο με ναυλωμένο αεροσκάφος (πληρωμένο από όλους μας) και θα του αποδοθούν στο αεροδρόμιο τιμές αρχηγού κράτους.

Του κράτους των ηλιθίων.

Το σπίτι με τις 60 γάτες

Το απόκομμα από το τελευταίο Times Literary Supplement. Το σπίτι–εργαστήρι του Ernest Hemingway στο Key West ανακηρύχτηκε και επίσημα «Λογοτεχνικό Μνημείο» (Literary Landmark). Μουσείο ήταν ήδη από χρόνια, ανοιχτό κάθε μέρα.

Το σημαντικό για μένα: αποκλειστικοί κάτοικοι του σπιτιού είναι 60 γάτοι και γάτες, οι περισσότεροι απόγονοι του αγαπημένου του πολυδάκτυλου συντρόφου. Έτσι τα υπερήφανα μικρά αιλουροειδή φυλάνε το στέκι του Big Papa, πιο βαθιά μέσα στο πνεύμα του από οιαδήποτε ανθρώπινη παρουσία.

Η επανάσταση των λουλουδιών

Εθνική επέτειος σήμερα και μία ανοιξιάτικη μέρα που σε πονάει – τόσο όμορφη είναι!

Βγαίνω στον κήπο.Έχει συντελεστεί μία Επανάσταση.



Στο περιποιημένο και κοντοκουρεμένο γκαζόν έχουν ξεφυτρώσει δεκάδες αυθαίρετα αγριολούλουδα. Μαργαρίτες, ανεμώνες και άλλα πολύχρωμα, έχουν καταλάβει την πράσινη επιφάνεια σε δύο μέρες (προχθές ακόμα το κούρεψε ο κηπουρός).

Ξαφνικά ο αριστοκρατικός προαστιακός χλοοτάπητας έγινε αγρός. Δεν μένει παρά να εμφανιστούν προβατάκια για να βοσκήσουν.


Παίρνω την φωτογραφική μηχανή να απαθανατίσω την πολύχρωμη κατάληψη. Δεν θα ζήσει πολύ (όπως άλλωστε όλες οι αυθεντικές επαναστάσεις…). Θα την αφανίσει ο χρόνος – αν την σεβαστεί η χορτοκοπτική μηχανή.

Φωτογραφίζω. Συλλαμβάνω και μία μέλισσα που μόλις πήρε το πρωινό της.



Μία τέλεια μέρα! Πόσες ακόμα; Γιατί πάντα βλέπω το μαύρο πίσω από το φως;

Καλή Λογοτεχνία

Η Κική Δημουλά στην σειρά "Ποίηση" του Gallimard! Του ιστορικού εκδοτικού οίκου της Γαλλίας που συγκεντρώνει τα μεγαλύτερα διεθνή ονόματα.

Από παιδί μάζευα τους τόμους της σειράς - όλοι οι μεγάλοι ποιητές της γης εμφανίστηκαν σε αυτή.

Πού να φανταστώ ότι κάποια στιγμή θα έμπαινε και το όνομά μου σε ένα της εξώφυλλο.

Σίγουρα εδώ είμαι η γλάστρα που ποτίζεται χάρη στον βασιλικό. Αλλά η συγκίνηση είναι διπλή: και γιατί αγαπώ την Κική (σαν άνθρωπο και σαν ποιήτρια) και γιατί οι Γάλλοι επέλεξαν το δικό μου δοκίμιο (το πρώτο που γράφτηκε γι αυτήν) ως πρόλογο για την συνολική παρουσίαση δύο συλλογών της: "Το Λίγο του κόσμου" και "Χαίρε Ποτέ".

Η μετάφραση είναι του Michel Volkovitch - άθλος για μία τόσο δύσκολη ποίηση.

Η έκδοση στον Gallimard θεωρείται κατώφλι στο Nobel.

Μακάρι!

___________________________________________

Υ. Γ. Φαντάζομαι πως θα διαβάσατε ήδη στις εφημερίδες ότι το Σάββατο 13 Mαρτίου η Κική Δημουλά τιμήθηκε στο Στρασβούργο με το Ευρωπαίκό Βραβείο Λογοτεχνίας. Άλλο ένα σκαλοπάτι για το Nobel.

Κακή Λογοτεχνία

Η "Εταιρεία Συγγραφέων" (η πιο μεγάλη και - υποτίθεται - σοβαρή οργάνωση στον χώρο) έστειλε απαντητική επιστολή στο γερμανικό περιοδικό Focus. Την παραθέτω αυτούσια, χωρίς σχόλια - εκτός από μία ερώτηση στο τέλος:


Μια απάντηση στο focus.

Τι είναι αυτό που διαπερνά, από την πρώτη ως την τελευταία φράση, το άρθρο του γερμανικού περιοδικού; Μήπως, η ειρωνία για τα αναμφισβήτητα οικονομικά παθήματα της Ελλάδας και τις ευθύνες της; Μήπως, ο φόβος ότι η κρίση γίνεται μόνιμος γείτονας στην Ευρώπη; Μήπως, πάλι, ο καϋμός για τον δυτικό πολιτισμό που από χρόνια δεν έχει το πάλαι ποτέ σφρίγος , πλην εξαιρέσεων; Mήπως, τέλος, η αγωνία για την σύγχρονη γερμανική λογοτεχνία και το μέλλον της;

Τίποτε από όλα αυτά! Από την πρώτη ως την τελευταία φράση, το άρθρο του focus είναι εστιασμένο στην λυσσαλέα υπεράσπιση ενός κύκλου εννοιών που λες και είναι ζυμωμένοι με το DNA της κεντροευρωπαϊκής αλαζονίας : της φυλετικής καθαρότητας, του αμόλυντου αίματος, του αναλλοίωτου μέσα στους αιώνες έθνους. Αν είναι δυνατόν ! Να μας απασχολεί ως οντολογικό πρόβλημα ότι δεν έχουμε το ίδιο αίμα με τους αρχαίους `Ελληνες! Δηλαδή ένας από τους πιο επικίνδυνους παραλογισμούς που υπήρξαν αιτίες για τους γερμανικούς ολοκληρωτισμούς του α’ μισού του 20ού αιώνα. Αιτίες για τα ολοκαυτώματα, τα στρατόπεδα συγκεντρώσεως και την καταστροφή του λογικού !

Τι λοιπόν καίει τόσο πολύ τον συντάκτη αυτού του “περισπούδαστου” άρθρου; Μήπως η συγκριτικά λιγότερο τιμημένη γερμανική λογοτεχνία από την ελληνική; Τα δυο Νόμπελ, του Σεφέρη και του Ελύτη, η διεθνής αναγνώριση του Ρίτσου, η αναγνώριση του Καβάφη ως ενός από τους σημαντικότερους ποιητές του 20ού αιώνα; Ούτε αυτό. `Ο,τι τον καίει είναι ότι μπασταρδεύτηκε η σύγχρονη Ελλάδα από λογής λογής επιμειξίες ( ενώ η Γερμανία έμεινε αμόλυντη!) και ταπεινώθηκε από κατακτητές- ξεχνώντας ότι ο πιο πρόσφατος είναι αυτή η ίδια η Γερμανία του φιλελληνικού ρομαντισμού !

Μα, τελικά, δεν είναι η ίδια νοοτροπία και η ίδια συλλογιστική που συνδέει τον Γιάκομπ Φαλμεράγιερ του 1830, με τους ναζί και τον σημερινό ψευτορομαντισμό του focus; H ίδια μυθολογική ουτοπία του καθαρού αίματος και της αμετάβλητης φυλετικής ταυτότητας!

Ε, όχι και να πάρουμε στα σοβαρά ένα τόσο γελοίο και ανιστόρητο άρθρο !

Το να απαντάς σε κατηγορίες που δημοσιεύονται σε έντυπα ήσσοντος σημασίας και τριτεύoντος βαθμού ποιότητας, όπως το γερμανικό focus, ασφαλώς είναι σα να τους δίνεις αξία. `Ενα περιοδικό που, από όσο φαίνεται, έχει σκοπό του να νανουρίζει και να θρέφει τα στερεότυπα της γερμανικής “χαμηλής κουλτούρας”, με τη γνωστή τουριστική λογική, μάλλον δεν είναι ο καλύτερος συνομιλητής που θα επιθυμούσαμε. Αλλά, τι να γίνει, πολλές φορές δε διαλέγουμε εμείς τους συνομιλητές μας, αλλά οι συγκυρίες.

Καλά καλά δεν καταλαβαίνουμε, γιατί ένα άρθρο για τα “2000 χρόνια παρακμής” της Ελλάδας, ένα κείμενο γεμάτο κοινοτοπίες και διανθισμένο, λόγω απουσίας επιχειρημάτων, με φράσεις διασήμων προσώπων, ανακατεμένες, σαν βαυαρική σαλάτα, με μικρονοϊκές εξυπνάδες, απασχολεί τα ελληνικά media, έντυπα και ηλεκτρονικά τον τελευταίο καιρό. Εκτός και αν μας απασχολεί, όχι ως κείμενο αλλά ως φαινόμενο που δείχνει τη νοοτροπία, τον ρηχό τρόπο σκέψης, μιας κατηγορίας εντύπων της “φωτισμένης Δύσης” –ανάμεσα στα οποία και το focus.

Εταιρεία Συγγραφέων


Ερώτηση: Μα αφού: "Το να απαντάς σε κατηγορίες που δημοσιεύονται σε έντυπα ήσσοντος σημασίας και τριτεύoντος βαθμού ποιότητας, όπως το γερμανικό focus, ασφαλώς είναι σα να τους δίνεις αξία", εμείς γιατί απαντήσαμε; Για να του δώσουμε αξία;

Ζορμπάς με Καγιέν

Για την κακή μας εικόνα στο εξωτερικό φταίνε τελικά ο Καζαντζάκης, ο Κακογιάννης και ο Άντονυ Κουήν. Ο μύθος του Zorba the Greek, αφού τροφοδότησε για χρόνια τον τουρισμό μας, αφού γέμισε χιλιάδες «rooms to let», τώρα στράφηκε εναντίον μας.

Τι ήταν ο Νεοέλληνας στα μάτια του ξένου; Ένας ανέμελος, εξωστρεφής και όξω καρδιά τύπος, που χαίρεται τη ζωή και μισεί την δουλειά. Που πίνει ούζο με μεζέ, ρετσίνα με σουβλάκι και χορεύει sirtaki στην ακροθαλασσιά. Που λατρεύει την γυναίκα και το γλέντι. Δηλαδή ακριβώς ο ρόλος που έπλασε ο καλαμαράς και ασκητικός Καζαντζάκης, στο οποίον έβαλε όσα δεν έζησε και δεν τολμούσε να ζήσει.

Μέχρις ένα σημείο, ο γραφικός Ζορμπάς μπορεί να ήταν μία κατασκευή, ένας μύθος, αλλά έκανε καλή διαφήμιση για την Ελλάδα. Οι κρυόκωλοι βόρειοι έρχονταν εδώ για να μαζέψουν ήλιο και να πάρουν κέφι από τους ντόπιους Ζορμπάδες. Μετά από την σκληρή εργασιακή ρουτίνα στην κρύες και σκοτεινές τους χώρες, εδώ μετάγγιζαν ζωή. Και οι βόρειες έπαιζαν το καμάκι.

Υποψιάζονταν βέβαια ότι ο Ζορμπάς δεν πρέπει να είχε τακτική εργασία και μάλλον δεν θα πλήρωνε φόρους. Αλλά τι πείραζε. Λιτοδίαιτος έμοιαζε. Σουβλάκι, γύρος, ουζάκι... και καμιά ζεμπεκιά – πόσο κοστίζουν αυτά;

Τα πράγματα άρχισαν να χαλάνε όταν κατάλαβαν κάποτε ότι ο Ζορμπάς ζούσε με ξένα χρήματα. Στράβωσαν ακόμα περισσότερο όταν συνειδητοποίησαν ότι τα λεφτά αυτά ήταν από την δική τους τσέπη. Επιδοτήσεις, «πακέτα», δάνεια...

Και εξοργίστηκαν έξαλλα όταν έμαθαν πως ο Ζορμπάς με τα δανεικά αγόρασε Καγιέν, απόκτησε εξοχικό με πισίνα, σκάφος, δύο Φιλιπινέζες και Αλβανό κηπουρό.

Έτσι μας είδε ξαφνικά ο κόσμος – μία κοινωνία Ζορμπάδες με μεγάλες αξιώσεις και μηδαμινή παραγωγικότητα. Που έτρωγε και έπινε (και οδηγούσε Καγιέν) στην υγειά των κορόιδων.

Καλός ήταν τόσα χρόνια ο Ζορμπάς, σύμβολο και κράχτης. Όμως τώρα η εικόνα του γύρισε ανάποδα. Η ανεμελιά έγινε εγκληματική αδιαφορία. Η γραφικότητα, κουτοπονηριά. Και ο λεβέντης, απατεώνας.

Πού να ήξερε ο Καζαντζάκης τι δουλειές μας άνοιξε η φαντασίωσή του!



(το σχόλιό μου στη σημερινή LiFO)

Υ. Γ. Πήρα emails που με κατηγορούν ότι αδικώ τον Ζορμπά του βιβλίου. Μα φυσικά δεν αναφέρομαι στον ήρωα του Καζαντζάκη - αλλά στο στερεότυπο "Ζορμπάς" στα μάτια των Δυτικών!

Η εποχή της βλακείας

Η σύγχρονη οικονομική κρίση έχει γεννήσει πολλά πράγματα: χρέη, κερδοσκόπους, μέτρα, φόρους, κλπ. Όμως, κατά τη γνώμη μου, υπήρξε πιο παραγωγική στο πεδίο της ηλιθιότητας. Ποτέ στη ζωή μου δεν είχα ακούσει ή διαβάσει περισσότερες συσσωρευμένες βλακείες.

Η πιο συχνή, που επαναλαμβάνεται καθημερινά με δεκάδες τρόπους, είναι η σχετική με τις τράπεζες. «Να πληρώσουν οι τράπεζες» γράφουν οι πιο μετριοπαθείς, «να κλείσουν οι τράπεζες!» οι πιο φανατικοί. Στο Facebook ξεκίνησε μία ομάδα με τίτλο: «Αντί να χρεοκοπήσουμε εμείς, να χρεοκοπήσουν οι τράπεζες».

Αλλά, βρε παιδιά, αν χρεοκοπήσουν οι τράπεζες ποιος θα χάσει τα λεφτά του; Οι τραπεζίτες; Ελάχιστα (και αν). Οι καταθέτες θα τα χάσουν, δηλαδή εμείς.

Σύμφωνοι, οι τράπεζες εκμεταλλεύονται, κερδοσκοπούν και πληρώνουν μεγάλα μπόνους στα χρυσά αγόρια τους. Γι αυτό πρέπει και να τις ελέγχουμε. Αλλά όχι να τις κλείσουμε, αφού διαχειρίζονται τα δικά μας χρήματα!

Αναρωτιέμαι συχνά αν αυτοί που φωνάζουν: «Να κλείσουν οι τράπεζες!», φυλάνε τις οικονομίες τους μέσα σε κιούπια ή σε στρώματα.

Εκτός κι αν είναι αυτοί που χρωστάνε στις τράπεζες και ελπίζουν να γλυτώσουν την πληρωμή...

«Δεν μετέχομεν εισέτι»

Το πρόβλημα της Ελλάδος δεν είναι οικονομικό. Είναι πολιτισμικό.

Σχεδόν διακόσια χρόνια τώρα η Ελλάδα προσπαθεί να γίνει Δυτική χώρα – στην κοινωνία, την οργάνωση, την νοοτροπία, την οικονομία, την διανόηση – αλλά δεν το καταφέρνει (και, ενδόμυχα, είναι σαν να μην το θέλει).

Δεν νιώθει ότι ανήκει στην Ευρώπη. Ακόμα μιλάει γι αυτή σαν να ήταν άλλη ήπειρος (σπούδασε στην Ευρώπη – ήρθε από την Ευρώπη).

Δεν έζησε Αναγέννηση, Μεταρρύθμιση, Διαφωτισμό. Δεν απέκτησε αστική τάξη, κώδικα ηθικής και κοινωνικής συμπεριφοράς, κοινωνία πολιτών.

Εμμανουήλ Ροΐδης 1877: «…τα μεν πάτρια ήθη απηρνήθημεν, του δε διανοητικού βίου των εθνών της Δύσεως δεν μετέχομεν εισέτι».

Δεν μετέχομεν εισέτι – ούτε του κοινωνικού, ούτε του οικονομικού βίου. Ζούμε άναρχα και παρασιτικά, σαν να ήμασταν Αρματολοί και Κλέφτες που προσκυνάνε και ταυτόχρονα ληστεύουνε το ντοβλέτι.

Αυτό που μας ζητάει η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι απλώς να περιμαζέψουμε τα ελλείμματα και να νοικοκυρέψουμε τα δημοσιονομικά. Ζητάει (καλώς ή κακώς) να γίνουμε Ευρωπαίοι. Όχι μόνο στην εμφάνιση και την εξωτερική συμπεριφορά, αλλά και στην νοοτροπία, τους κώδικες και την στάση ζωής.

Δύσκολο…

______________________________________

(Δημοσιεύεται στη σημερινή "Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία")

Ποιήματα - ευχαριστίες

Η ανάγνωση έγινε.

Παρόλη την απεργία, το πατάρι του Dasein καφέ γέμισε με γνωστούς αλλά και περισσότερους άγνωστους.

Σας ευχαριστώ όλους.
___________________________________________

Το τελευταίο κείμενο στη LiFO: CLICK

Ο αστοιχείωτος - και μία απάντηση

Δήλωση του κ. Πετσάλνικου, Προέδρου της Βουλής των Ελλήνων:

«Εμείς τα τελευταία 40 χρόνια πήραμε δύο Νομπέλ λογοτεχνίας κι έχουμε στο τομέα της δημιουργίας πολλά πρόσωπα με διεθνή ακτινοβολία όπως ο Χατζιδάκις, ο Θεοδωράκης και άλλοι. Αυτοί, μία χώρα 85 εκατομμυρίων τι έχουν να επιδείξουν; Μπας και βγάλαν κανένα νέο Μπετόβεν και δεν το πήραμε χαμπάρι;».

Αυτοί, κύριε Πετσάλνικε, μετά τον πόλεμο πήραν 56 (ολογράφως: πενήντα έξη) Νόμπελ – κι άλλα πενήντα πριν. Κρίμα κι είσαστε Γερμανοσπουδαγμένος! Ούτε το Νόμπελ Ειρήνης του Βίλλυ Μπραντ θυμηθήκατε, ούτε τα Νόμπελ λογοτεχνίας στον Χάινριχ Μπελ, τον Γκύντερ Γκρας και το τελευταίο (2009) στην Χέρτα Μύλλερ.

Προφανώς ο άνθρωπος είναι αστοιχείωτος. Τουλάχιστον δεν ρωτάει κανένα, πριν ανοίξει το στόμα του;

_____________________________________

Υ.Γ. Είχα αρχικά γράψει 35 Νόμπελ, ακολουθώντας τα 40 χρόνια που ορίζει ο πρόεδρος. Αλλά μετά παρατήρησα πως τα έχει ο ίδιος υπερβεί, μια και ο Σεφέρης πήρε το βραβείο το 1963. (Κι άλλη γκάφα). Άρα πήγα κι εγώ πιο πίσω και πρόσθεσα άλλα 21...

Υ.Γ. 2. Δέχθηκα email από τον κ. Πετσάλνικο στο οποίο διαμαρτύρεται για τους "απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς" και διότι αυτά που αναφέρω δεν ανταποκρίνονται ακριβώς σε όσα είπε. Μου έστειλε αντίγραφο της μαγνητοφωνημένης συνέντευξης. Για να είμαι λοιπόν ακριβής, παραθέτω το σχετικό απόσπασμα όπως μου το έστειλε:

"Ε, ναι αλλά εγώ θυμάμαι ότι τα τελευταία 40 χρόνια αυτή η μικρή χώρα των 10 εκατομμυρίων, η Ελλαδίτσα όπως συνηθίζουμε να λέμε… δύο φορές είχε νόμπελ λογοτεχνίας, είχε μουσικοσυνθέτες όπως ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Χατζηδάκης, γνωστοί πέρα από τα σύνορα της Ελλάδας και επιτέλους αναρωτιόμουνα και εγώ μήπως το τελευταίο διάστημα γεννήθηκε κάποιος νέος Μπετόβεν στη Γερμανία, συνθέτει και δεν τον έχουμε πάρει είδηση, από τη χώρα των 85 εκατομμυρίων;"

Ας σημειωθεί ότι το κείμενο που σχολίασα είχε δημοσιευθεί επί μέρες στις εφημερίδες χωρίς να διαψευσθεί - και τελικά δεν βλέπω να διαφέρει ουσιαστικά από το απομαγνητοφωνημένο. Και στα δύο γίνεται σύγκριση Νόμπελ και επιτευγμάτων.

Limericks!

Τα Limericks («λιμερίκια» κατά Γιώργο Σεφέρη) είναι πεντάστιχα ποιήματα με ρίμες ΑΑΒΒΑ και με τους δύο ενδιάμεσους στίχους (3,4) πιο κοντούς. Υπήρχαν από παλιά στην Ιρλανδία (εξ ου και το όνομα από την πόλη του Limerick) και ήταν 99% άσεμνα. Ένα ανώνυμο λέει πως τα καλά είναι τα βρώμικα και τα καθαρά δεν είναι αστεία.

The limerick packs laughs anatomical
In space that is quite economical,
But the good ones I've seen
So seldom are clean,
And the clean ones so seldom are comical.

Τα ανέδειξε και τα διέδωσε ο ποιητής, ζωγράφος (τοπιογράφος της Ελλάδας) και πατέρας του Βρετανικού nonsense (μαζί με τον Carroll) Edward Lear (1812 – 1888). Η εικονογράφηση που παραθέτω είναι από την πρώτη έκδοση των Nonsense Books (που έχω την τύχη να κατέχω). Έβαζε τους δύο κοντούς στίχους μαζί - με εσωτερική ομοιοκαταληξία. Σε μας έχει γράψει αρκετά ο Σεφέρης. Και παιδικά και άσεμνα.

Τα λιμερίκια του Ληρ ήταν τρελά αλλά σεμνά. Αρχίζουν πάντα με την παραδοσιακή φράση «Ήταν κάποιος (νέος – γέρος κλπ) από…». Ακολουθεί όνομα πόλης, το πιο δύσκολο δυνατό για ομοιοκαταληξία.

Ο Γιάννης Ευθυμιάδης άνοιξε μία σχετική σελίδα στο Facebook. "Limericks για παιδιά". Πήγα και εγώ και άφησα μερικά (όχι μόνο για παιδιά). ΚάνετεCLICK Τα μετακόμισα και εδώ.


Ιδού αυτά:

Ένας νέος απ’ το Λιδορίκι
Ήθελε να παντρευτεί με πανωπροίκι
Του προξένεψαν μία γριά
Δίχως δόντια και μαλλιά.
Σαν την είδε, λιποθύμησε απ’ τη φρίκη.

Μια κυρία απ’ τη Σφακτηρία
Στηριζότανε σε μία βακτηρία
Ένα σκυλί τρεχάτο
Την επέταξε κάτω
Κι έμεινε στην κυρία, η αβελτηρία.

Ένας γέρος από την Ειδομένη
είπε: πρέπει να' βρω ερωμένη
αλλά η μία
απ' τη Λαμία
Είναι πιο γριά από μένα, η καημένη...

Ένας τύπος απ' την Αλαμάνα
φώναζε δυνατά: ρε μάνα!
Με τα νάζια
και τα χάζια
μου φαγε το χρήμα η πουτάνα!

Μια κοπέλα απ’ την Ερζερούμ
Ρώταγε τους Γερμανούς: Βαρούμ
είστε τόσο σκυθρωποί
μόνο δουλειά και προκοπή;
Απάντησαν: τι άλλο να χαρούμ’;

Μια γκόμενα που την λέγανε Βίκυ
πήγε τουρισμό στη Μοζαμβίκη
Βρήκε έναν αράπη
που της πούλησε αγάπη...
Δυστυχώς απεδείχθη καθήκι.

«Ράβδος εν γωνία – άρα βρέχει»

Η δήλωση του Λάκη Λαζόπουλου που αντιπαραθέτει την (διασκευασμένη) Αφροδίτη της Μήλου στον Χίτλερ, ανήκει ήδη στο πάνθεον του λαϊκισμού. Μαζί με τις διάσημες αντισταθμιστικές φράσεις: «Όταν εμείς χτίζαμε Παρθενώνες εσείς τρώγατε βελανίδια», το: «αλλά εσείς καταπιέζετε τους μαύρους» και το αθάνατο: «δεν δικαιούσθε δια να ομιλείτε!».

Λαϊκίστικη είναι η άποψη που περιμένει να ακούσει ο λαός. Αυτή που του χαϊδεύει τ’ αυτιά. Που οδηγεί στην αντίδραση: «καλά τους τα είπε!» Που τον δικαιώνει, έστω και χωρίς επιχείρημα. Διότι βεβαίως ούτε η ύπαρξη του Χίτλερ, ούτε τα βελανίδια, δικαιολογούν τις δικές μας απάτες.

Στην χιουμοριστική (έστω και χυδαία) κίνηση ενός περιοδικού, απαντάμε χωρίς χιούμορ – αλλά και χωρίς λογική.


Υ. Γ. (10 ώρες μετά). Παίρνω email που γράφουν: "Οι Γερμανοί έκαναν αυτό... εκείνο". Προσοχή: το Focus δεν είναι η εφημερίδα της κυβερνήσεως - ένα περιοδικό είναι και όχι το πιο σοβαρό. Του παραδώσαμε σημασία!
_______________________________________________

Το σημερινό κείμενο LiFO ΕΔΩ

Ιστορίες του στόματος

Πηγαίνω πίσω στη μνήμη να θυμηθώ ποιος με πρωτοτρόμαξε. Η ιστορία με τους φόβους του στόματος μάλλον ξεκίνησε με τον Θείο Παντελή και τα κρεατάκια. Γράφω στους «Δρόμους μου» τα εξής:

Για λόγους οικογενειακής αλληλεγγύης πηγαίναμε για τα δόντια μας στον θείο Παντελή (και για τα ρούχα μας στον θείο Βλάση). Ο θείος Παντελής ήταν ένας ρωμαλέος και γραφικός Σμυρνιός που λάτρευε το καλό φαγητό. (Ψώνιζε μόνος του από την Κεντρική Αγορά και μαγείρευε αυτοπροσώπως τα σουτζουκάκια του). Δεν είχε όμως - αλίμονο - καμιά γνώση παιδικής ψυχολογίας.

"Δεν το πειράζω!" με διαβεβαίωσε όταν με πήγαν για το πρώτο δόντι που κουνιόταν. "Να το δω θέλω μόνο!" Το έπιασε όμως με τα χοντρά του δάχτυλα (καυχιόταν ότι ξερίζωνε κανονικό δόντι με το χέρι, χωρίς τανάλια) και το ξεκόλλησε.

Τότε έχασα το πενήντα τα εκατό της εμπιστοσύνης μου στους γιατρούς.

Το υπόλοιπο πενήντα τα εκατό εξαφανίστηκε λίγα χρόνια μετά, όταν με πήγαν για εγχείρηση εκβλαστήσεων (τα γνωστά "κρεατάκια"). Εκεί ο γιατρός με διαβεβαίωσε ότι θα ψεκάσει με ένα αναισθητικό και δεν θα νιώσω τίποτα - απολύτως τίποτα.

Λιποθύμησα από τον πόνο.

Έτσι, όταν κάποτε θεωρήθηκε εντελώς απαραίτητο να κάνω εγχείρηση αμυγδαλών (πυώδεις κλπ.) έκανα τον γύρο όλων των ωτορινολαρυγγολόγων της Αθήνας. Πρώτα πηγαίναμε επίσκεψη - όπου διαπιστωνόταν η αναγκαιότητα της αφαίρεσης. Ύστερα κλείναμε ραντεβού για την επέμβαση (όπου κάθε φορά υποσχόμουν πως "αυτή τη φορά θα καθίσω!"). Κι ύστερα, την τελευταία στιγμή το έσκαγα μέσα από το χειρουργείο. Αδύνατον να με κάνουν καλά (ήμουν εν τω μεταξύ δεκατετράχρονος με πρόωρη ανάπτυξη) ας αφήσουμε που αυτή η επέμβαση δεν γίνεται με το ζόρι. (Τότε δεν έκαναν γενική αναισθησία).

Αλλάζαμε μετά γιατρό ("με τι μούτρα να ξαναπάμε σε αυτόν" έλεγε για τον παλιό η μητέρα) και ξανά η ίδια ιστορία. Κάθε φορά ήμουν πεπεισμένος πως θα "καθίσω". Αλλά μόλις έβλεπα την τεράστια σύριγγα με την αναισθητική ένεση να πλησιάζει στο στόμα μου, ήταν αδύνατο να ελέγξω τον πανικό μου.

Νομίζω πως πρέπει να ήταν η πρώτη νίκη επάνω στον φόβο μου, όταν τελικά, σε ηλικία δεκαπέντε ετών, πήγα και έκανα την επέμβαση μόνος μου, χωρίς να το ξέρουν οι γονείς μου. Έκλεισα ο ίδιος ραντεβού στον ιατρό Καναγκίνη, ο οποίος τηλεφώνησε στο σπίτι μου μετά το τέλος της εγχείρησης. Έχω ακόμα ένα από τα βιβλία που μου χάρισε ο πατέρας μου για έπαθλο, να τα διαβάζω όσο θα ήμουν σιωπηλός. Μία ανθολογία της Αγγλόφωνης ποίησης με σημειωμένη στο εσώφυλλο την ημερομηνία Απρίλιος 1951. Είχα διαλέξει τις διακοπές του Πάσχα για να αποδείξω την γενναιότητά μου.

Κάπου εκεί βρίσκονται λοιπόν οι ρίζες του φόβου. Ενώ αντιμετωπίζω με (σχετική) γενναιότητα επεμβάσεις σε άλλα μέρη του σώματος (έχω κάνει ήδη οκτώ) όταν πρόκειται να ανοίξω το στόμα μου, δεν κοιμάμαι καλά πολλές νύχτες. Ακόμα κι αν πρόκειται για διαδικασίες ρουτίνας.

Ένα αντίδοτο στο φόβο μου: αντί για βλοσυρούς Παντελήδες διαλέγω νέες και όμορφες οδοντογιατρίνες. Όχι πως παύω να φοβάμαι αλλά όσο να’ ναι… Ντρέπομαι και να το δείξω.

(Αλήθεια, όταν ήμουν παιδί, υπήρχε μόνο μία ειδικότητα: οδοντίατρος. Τώρα έχω ζαλιστεί: Περιοδοντολόγος, ενδοδοντιστής, εμφυτευματολόγος, ορθοδοντικός, γναθοχειρουργός - κι εγώ δεν ξέρω τι άλλο…).

Τα γράφω όλα αυτά γιατί εχθές κατάφερα πάλι να υπερνικήσω τους φόβους μου και να υποστώ μία (ελπίζω επιτυχή) επέμβαση. Να ξέρατε πόσο ξαλαφρωμένος νιώθω…

Peter Calvocoressi 1912 - 2010

Στις 5 Φεβρουαρίου πέθανε στην Αγγλία σε ηλικία 97 χρόνων ο Peter Calvocoressi μακρινός συγγενής. Ήταν ένας σπάνιος άνθρωπος, ιστορικός συγγραφέας, αρθρογράφος των Times, πρόεδρος των Penguin Books . Το βιβλίο του Total War (ιστορία του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου - 965 σελ.) θεωρείται κλασικό όπως και το World Politics Since 1945 (9 εκδόσεις). Ο γιός του, ιστορικός της τέχνης David, είναι διευθυντής της Εθνικής Πινακοθήκης στη Σκωτία. Οι Βρετανικές εφημερίδες του αφιέρωσαν ολοσέλιδες νεκρολογίες. Στην Ελλάδα η μόνη αναφορά έγινε από τον Στέφανο Κασιμάτη στην «Καθημερινή» 14. 2. 10. ΕΔΩ


ο P. C. το 1942



Με την ευκαιρία αντιγράφω από το αυτοβιογραφικό «Οι Δρόμοι μου» (2004) μία αναφορά στην οικογένεια Καλβοκορέσση (το γένος της μητέρας μου).

Το 1980 είχα κληθεί στην Χίο, να δώσω μία διάλεξη στο "Ιωνικό Κέντρο". Εκεί βλέποντας δρόμους και πλατείες να φέρουν αυτό το όνομα, είπα ότι είμαι κι εγώ - κατά πενήντα τα εκατό - Καλβοκορέσσης. Τότε με οδήγησαν στην βιβλιοθήκη Κοραή, όπου και βρήκα πολλά στοιχεία, μερικά από τα οποία σας παραθέτω. Αρκετά από αυτά μου επιβεβαίωσαν τις αφηγήσεις της μητέρας και του εξαδέλφου μου.

Τα πρώτα στοιχεία για την ύπαρξη της οικογένειας Calvocoressi, κλάδου των Calvi, βρίσκονται τον δέκατο αιώνα στο Libro d' Oro της Γένοβας. Ίσως η σκοτεινή εκείνη Τέταρτη Σταυροφορία να έφερε κάποιο μέλος της οικογένειας στα μέρη μας. Στην Χίο εντοπίζονται τεκμηριωμένα από τον 14ο αιώνα - υπάρχουν προικοσύμφωνα και άλλες ενδείξεις. Αναφέρονται ανάμεσα στις ευγενείς οικογένειες του νησιού και ανήκουν στην "δωδεκάδα" (των πλέον επιφανών). Γαιοκτήμονες στην αρχή (ακόμα υπάρχει το αρχοντικό τους στον Κάμπο - και μία ολόκληρη περιοχή ονομάζεται τα Καλβοκορεσέικα) γύρισαν πολύ αργότερα στο εμπόριο και την ναυτιλία. Δηλαδή από φεουδάρχες έγιναν (μεγάλο)αστοί.

Με γοητεύουν πάντα οι πρώτες αποσπασματικές νύξεις μιας προϊστορίας. Σαν διάττοντες στο σκοτάδι, διάφορες μαρτυρίες, διάσπαρτες στο χρόνο, δίνουν στίγματα. "Η σύζυγος του Πρώτου Δραγομάνου και Γραμματέως της Υψηλή Πύλης Παναγιώτη Νικούση (1613-1673) ήταν το γένος Καλβοκορέσση, μίας οικογένειας καταχωρημένης από το 1527 μεταξύ των ευγενών της Γένοβας." Στους καταλόγους μαθητών του Ελληνικού Κολεγίου του Αγίου Αθανασίου στη Ρώμη αναφέρονται πολλοί Καλβοκορέσση όπως π.χ. ο Ιωάννης, γιος του Φραντζέσκου και της Ανγκερούς το γένος Πετροκόκκινου που φοίτησε εκεί από το 1708 ως το 1715. (Πως να ένιωθε το επαρχιωτόπουλο, ο Γιάννης, φερμένος από τη Χιό, στην παρακμιακή πολύβουη Ρώμη του χίλια επτακόσια;).

Η οικογένεια έδωσε επιφανείς γιατρούς (αναφέρεται ο Ζαννής Κ. το 1718) μέχρι και έναν επίσκοπο (Μελέτιος Καλβοκορέσσης, επίσκοπος Οχρίδος τον 17ο αιώνα). Έδωσε και επιφανείς εκκεντρικούς σαν τον καλοφαγά θείο Ιάσονα που πεθαίνοντας ζήτησε να φάει δύο αυγά brouillιs (και τα έφαγε), τον Θείο Ντουμά (παρατσούκλι - τον ονόμαζαν έτσι επειδή ήταν μυθομανής) και τον "Στρατηγό" (άλλο παρατσούκλι).

Το 1822 με την καταστροφή της Χίου οι Καλβοκορέσση σκόρπισαν στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. Ας δούμε μερικές χαρακτηριστικές περιπτώσεις: Ο Λεωνής Κ., σε ηλικία οκτώ χρόνων σέρνεται αιχμάλωτος στο σκλαβοπάζαρο της Πόλης. Ελευθερώθηκε, επέστρεψε και υπέργηρος, το 1902, αφηγήθηκε τις περιπέτειές του στον συνονόματο εγγονό του (και μετέπειτα δήμαρχο Χίου). Αυτός τις κατέγραψε και τις τύπωσε σε ένα μικρό βιβλίο που κυκλοφόρησε το 1914. Έξη αδέρφια είχε ο Λεωνής, απ΄αυτά, όπως λέει στην αφήγησή του, ο Παντελής γλύτωσε κι έγινε αξιωματικός στον ελληνικό στρατό, “τον δεύτερο τον Ζωρζή τον πήραν σκλάβο στην Κόνια και τον τούρκεψαν” ο τέταρτος, “ο Νικολής, χάθηκε ολότελα στην καταστροφή και ούτε ποτέ μάθαμε γι αυτόν τι έγινε”, ο Δημήτρης πέθανε μικρός στο Τριέστι, όπου είχε καταφύγει και “τον τελευταίο μας τον Μικέ τον βρήκαμε στα χέρια μιανής αραπίνας [ ] και τον αγοράσαμε για πεντακόσια γρόσια”. Ο πατέρας είχε ήδη δολοφονηθεί από τους Τούρκους κι η μάνα πέθανε ένα χρόνο αργότερα.

Ακόμα πιο μυθιστορηματική ήταν η τύχη του Γιώργη Καλβοκορέση-Μουζάλα (οι Μουζάλα ήταν ένας από τους βασικούς κλάδους της οικογένειας από ένωση με το μεγάλο βυζαντινό σόι των Μουζάληδων η Μουζαλώνων, που έβγαλε Πρωτοβεστιάριους και Πατριάρχες). Και αυτός πιάστηκε αιχμάλωτος, εξαγοράστηκε από Αμερικάνους, βρήκε προστάτη τον Αμερικανό Λοχαγό Partridge και σταδιοδρόμησε στο Αμερικανικό ναυτικό. Έτσι ξεκίνησε η δυναστεία των Partridge-Calvocoressi που έδωσε στις Η.Π.Α. τρεις ναυάρχους και ένα διοικητή της περίφημης Ναυτικής Ακαδημίας της Annapolis.

Η διασπορά του 1822 δεν έχει τέλος. Ο Γάλλος μουσικολόγος Michel de Calvocoressi φίλος και συνεργάτης του Ravel και συγγραφέας πολλών μουσικών μονογραφιών που συναντά κανείς ακόμα στα ελληνικά βιβλιοπωλεία (και καροτσάκια) ή ο σύγχρονός μας
Άγγλος ιστορικός (και για πολλά χρόνια πρόεδρος των Penguin Books) Peter Calvocoressi είναι κι αυτοί απόγονοι κλάδων της οικογένειας που ξενιτεύτηκαν για να γλυτώσουν.

Ωστόσο το πρώτο καταφύγιο των κατατρεγμένων του 1822 υπήρξε η Σύρα. Χιώτες ήταν, κατά 75%, οι πρώτοι οικιστές και δημιουργοί της Ερμούπολης. Του πρώτου αστικού οικισμού στην νεότερη ελληνική ιστορία. Ένας κλάδος Καλβοκορέσση κατευθύνθηκε προς τα εκεί. Από αυτούς η καταγωγή της μητέρας - και η δική μου.

Στο βιβλίο του Αργέντη για τις Ευγενείς Οικογένειες της Χίου, το γενεαλογικό δέντρο του ελληνικού κλάδου της οικογένειας τερματίζει στη μητέρα μου και την αδερφή της. Η οποία παντρεύτηκε το 1924 στη Σύρο τον Λύσανδρο Ροβολόπουλο. Καρπός αυτού του γάμου ήταν ο ξάδερφός μου Νίκος που έζησε την περισσότερη ζωή του στην Αφρική. Αυτός είχε ασχοληθεί συστηματικά με την ιστορία της οικογένειας και διατηρούσε επαφή με τους διάφορους κλάδους της.

Η μητέρα του, η αγαπημένη μου θεία Μαρία, ήταν ένας γενναίος άνθρωπος. Αφού ατύχησε και αυτή στον γάμο της χώρισε, βρήκε δουλειά κι ανάθρεψε ολομόναχη το γιο της. Στην Αθήνα του τριάντα, για μία 'κόρη καλής οικογένειας' χωρίς ειδικές σπουδές (μόνο τραγούδι) αυτό το επίτευγμα ήταν άθλος.

*

Το παλιό κοιμητήρι της Ερμούπολης είναι ίσως το ωραιότερο στην Ελλάδα. Μουσείο επιτύμβιας γλυπτικής. Οι προύχοντες της εποχής συναγωνίζονταν ποιος θα φτιάξει το επιβλητικότερο μαυσωλείο. Έφερναν ξένους γλύπτες, ξόδευαν αλόγιστα για μεταθανάτια δόξα. Εκεί βρίσκονται ακόμα τα στερνά μνημεία μας. Σπίτια δεν έχουν απομείνει - πουλήθηκαν ή ρήμαξαν. Μόνο το μαυσωλείο Νικηφόρου Γεωργιάδη (πατέρα της γιαγιάς μου) και το μαυσωλείο των Καλβοκορέσση. Το μόνο περιουσιακό στοιχείο της οικογένειας που μου ανήκει - και θα του ανήκω κι εγώ με τη σειρά μου.

________________________________________________

Σημειώσεις:

Οι περισσότερες πληροφορίες μου προέρχονται από το βιβλίου του Φίλιππου Αργέντη (Argenti): Libro d' Oro de La noblesse de Chios, 1955 αλλά και από το πιο αναλυτικό δίτομο έργο του Νίκου Ζ. Περρή: Ο Κάμπος, Χίος 1972.
Λ.Μ. Καλβοκορέσση: Η ιστορία του Παππού, 1822. Α΄ έκδοση, Χίος 1914. Β΄ έκδοση από τον "Φιλοπρόοδο Όμιλο Κάμπου" Χίος 1983
Νέα υποσημείωση 2010: το 2006 κυκλοφόρησε σε δύο τόμους στα Ελληνικά το έργο του Γ. Μ. Καλβοκορέσση για την εξερευνητική Αποστολή Γουίλκς 1838 1842 – έκδοση της Alpha Trust.

Καλή Σαρακοστή!

Να λοιπόν που μας ήρθε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο – έστω κι από την πίσω πόρτα.

Τώρα νηστεία και προσευχή για πολύ χρόνο (ίσως και για πολλά χρόνια). Καλά φάγαμε, καλά ήπιαμε – ε, δεν θα ερχόταν κάποτε και η λυπητερή;

Η πολυπλοκότητα του κόσμου

Θεωρητικά όλοι συμφωνούμε ότι ο κόσμος είναι σύνθετος και κάθε γεγονός αποτέλεσμα πολλών αιτίων. Όμως είναι δύσκολο να βλέπει κανείς ταυτόχρονα πολλά διαφορετικά (συχνά και αντίθετα) πράγματα. Η φυσική αντίδραση του ανθρώπου μπροστά την πολυπλοκότητα είναι η απλοποίηση. Από τις πολλές αιτίες διαλέγουμε μία – είτε την πιο σημαντική, είτε αυτή που θα θέλαμε να είναι η πιο σημαντική, και της αποδίδουμε τα πάντα. Επίσης ξεχνάμε ότι πίσω από αυτή την αιτία υπάρχουν και άλλες που την καθορίζουν.

Έτσι φτάνουμε στην μονοσήμαντη ερμηνεία των πραγμάτων. «Για όλα φταίει το μεγάλο κεφάλαιο» λέει το ΚΚΕ – και τελείωσε. Με τον ίδιο τρόπο φτάνουμε στις θεωρίες συνωμοσίας: για όλα ευθύνονται οι Εβραίοι, οι Μασόνοι, η CIA, ή τα γνωστά-άγνωστα «ξένα κέντρα».

Η απλοποίηση είναι το ψωμοτύρι των ΜΜΕ. Τα πιο περίπλοκα και σύνθετα γεγονότα συμπιέζονται και ερμηνεύονται με κύριο γνώμονα ποια ερμηνεία πουλάει – ποια αρέσει στο κοινό. Τώρα με την κρίση, η απλοποίηση (και δαιμονοποίηση) πάει σύννεφο. Κι αν π. χ. στην τηλεόραση εμφανιστεί κάποιος σοβαρός επιστήμονας που προσπαθεί να δώσει μία πλήρη εικόνα, απαριθμώντας πολλά αίτια, ο ανυπόμονος παρουσιαστής θα τον διακόψει: «Την βασική αιτία να μας πείτε!».

Ο σοβαρός επιστήμονας δεν θα ξαναβγεί στην τηλεόραση...

__________________________________________________________

(H εικόνα του M. C. Escher).

Οι κακοί γιατροί

Όσοι καταφέρονται, λάβροι, εναντίον του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου μου θυμίζουν αυτούς που βρίζουν το γιατρό, διότι εφαρμόζει μία επώδυνη θεραπεία.

Λες και φταίει ο γιατρός για την αρρώστια...

Καλή θητεία Πρόεδρε!

Σήμερα ψηφίζεται ο Κάρολος ( - Κάρολος; Δεν άκουσα ποτέ ενστάσεις από την άκρα δεξιά) Παπούλιας για δεύτερη φορά. Καλή θητεία!

Δεν τον ζηλεύω. Η θέση του Προέδρου απαιτεί αρετές που μου είναι ξένες: υπομονή, τυπικότητα, φιλικότητα. Πρέπει να είσαι συμπαθής και αρεστός, να μην ενοχλείς κανένα.

Το αντίθετο από μένα δηλαδή.

Ωστόσο του οφείλω κάτι. Όταν παραπονιέμαι για την ηλικία μου, θυμίζω στον εαυτό μου πως ο Κάρολος Παπούλιας ξεκινά την δεύτερη πενταετή θητεία του στα 81 του χρόνια. Και θα την τελειώσει (ελπίζω υγιής και ακμαίος) είκοσι ένα χρόνια μετά την μέγιστη - μέχρι σήμερα - ηλικία συνταξιοδότησης.

(Είπαμε στα πλαίσια του Προγράμματος Σταθερότητας να αυξήσουμε το όριο – αλλά όχι και έτσι!).

_____________________________________________________

(Το σκίτσο από γελοιογραφία του Πετρουλάκη στην σημερινή «Καθημερινή»).

Ξόρκι

Στο εξώφυλλο του σημερινού «Κοντέινερ» (λόγιο ένθετο της «Ελευθεροτυπίας») εμφανίζεται ένα ασπρόμαυρο iPad. Στην οθόνη του είναι γραμμένη σε επτά γλώσσες η φράση: «Το iPad πέθανε».

Θυμήθηκα τον Mark Twain: «Η είδηση για τον θάνατό μου ήταν υπερβολική».

Έστω πρόωρη. Το iPad θα κυκλοφορήσει σε δύο μήνες.

Σε δεύτερη σκέψη καταλαβαίνω πως η φράση αυτή είναι περισσότερο μία μαγική επίκληση, ένα ξόρκι για να επιφέρει τον θάνατο. Φαντάζομαι πως οι καλόγεροι των ιστορημένων χειρογράφων το 1440 θα έγραφαν: «Η τυπογραφία είναι νεκρή». Επτά φορές, σε επτά γλώσσες.