Sunday, November 11, 2018

Μιχάλης ο Μέγας


Όταν μιλάνε για «Μεγάλους Έλληνες» αναφέρονται σε πολιτικούς, στρατηλάτες, ποιητές. Εγώ έχω μία πολύ μικρή λίστα με επικεφαλής τον Μιχάλη Δερτούζο – έναν επιστήμονα που άλλαξε την ζωή της ανθρωπότητας.

Στις 5 Νοεμβρίου θα γινόταν 82 χρόνων. Όπως συνήθως βιαζόταν και είχε «κλέψει» ένα χρόνο. Όλη η τάξη μας, του 1935 – αυτός του 36. Έκλεψε όμως και από την διάρκεια. Βιάστηκε να φύγει το 2001.

Ποιος ήταν; Ο Μιχάλης Δερτούζος γεννήθηκε στην Αθήνα στις 5 Νοεμβρίου του 1936. Προχθές η Google τίμησε παγκόσμια τα γενέθλιά του με Google-Doodle. Ο πατέρας του ήταν ναύαρχος του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού και η μητέρα του πιανίστρια κονσέρτων κλασσικής μουσικής. Μετά την αποφοίτησή του από το Κολλέγιο Αθηνών, φοίτησε στο Πανεπιστήμιο του Άρκανσω με υποτροφία Fulbright και συνέχισε τις σπουδές του κάνοντας διδακτορικό στο MIT. Άριστος παντού, το 1968 εντάχθηκε στο διδακτικό προσωπικό του διάσημου πανεπιστημίου και το 1974 έγινε διευθυντής του Εργαστηρίου για την επιστήμη των Υπολογιστών (Laboratory for Computer Science).

Υπό την καθοδήγηση του Δερτούζου, το Εργαστήριο του MIT εξελίχθηκε σε ένα δυνατό ερευνητικό κέντρο με εκατοντάδες ερευνητές να υλοποιούν καινοτομίες όπως το ARPANET, την κρυπτογράφηση RSA, τα λογιστικά φύλλα και τον αλγόριθμο που χρησιμοποιείται για την ασφαλή μετάδοση των δεδομένων. 

Παράλληλα ο Δερτούζος κατάφερε να κάνει το LCS το κέντρο του World Wide Web Consortium (W3C), μια «συμμαχία» εταιρειών με σκοπό την προώθηση, την εξέλιξη και τη διασύνδεση του Παγκόσμιου Ιστού – που ονομάζουμε Ιντερνέτ. Ήταν αυτός που προσέλαβε στο ΜΙΤ τον Sir Timothy Berners-Lee, τον επινοητή του WWW.

Ήδη από το 1980, o Δερτούζος έγραφε για την «Αγορά Πληροφοριών», (The Information Market Place) μια έννοια την οποία επεξεργάστηκε περισσότερο στο βιβλίο που εξέδωσε το 1997 υπό τον τίτλο «Πώς θα είναι: Πώς ο Νέος Κόσμος της Πληροφορίας θα αλλάξει τη ζωή μας;». Ο Bill Gates έγραψε τον πρόλογο, ονομάζοντάς τον προφήτη της νέας εποχής.

Το τελευταίο του βιβλίο αφορούσε στην διεύρυνση και την απλοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας. Δεν έζησε να δει μία μορφή της: την καταπληκτική εξέλιξη και διάδοση των έξυπνων τηλεφώνων, που έγιναν πολυχρηστικοί υπολογιστές τσέπης.

Από το 1974 ο Δερτούζος υπήρξε σύμβουλος όλων των αμερικανών προέδρων σε θέματα πληροφορικής. Ήταν ένας τεράστιος άνθρωπος (γύρω στα δύο μέτρα) με ένα τεράστιο γέλιο. Το χιούμορ του ήταν ισάξιο με την ευφυΐα του…

Για μένα ήταν φίλος. Συμμαθητής στο σχολείο, κολλητός στην εφηβεία. Μετά τον έβλεπα κάθε φορά που ερχόταν στην Ελλάδα. Συνεργαστήκαμε και στην διοίκηση του Κολλεγίου. Δημοσίευσα το τελευταίο του κείμενο - που μου είχε στείλει σε σχέδιο - στο περιοδικό των αποφοίτων. Έχω όλα του τα βιβλία με αφιερώσεις. 

Σε ένα από αυτά μου έγραφε: "Στον Νίκο, που από ποιητής πάει κομπιουτεράς, από τον συμμαθητή και φίλο του ...που πάει ανάποδα. Με αγάπη, Μιχάλης 2/97."

Ήταν η τάση του: ξεκίνησε από την τεχνολογία και βλέποντας πόσο άνοιγε ο ορίζοντάς της, όδευε προς την φιλοσοφία. Στην αφιέρωση του τελευταίου του βιβλίου μου γράφει: «Καθώς βλέπεις, πάω πίσω. Εσύ έγραψες το πρώτο βιβλίο σου περί ψηφιακής εποχής. Εγώ ακόμα περιμένω έμπνευση για το πρώτο φιλοσοφικό μου».

Αναφέρεται στο βιβλίο μου «Ψηφιακή Ζωή», το πιο αποτυχημένο μου, το μόνο που δεν έκανε δεύτερη έκδοση. Άλλη μία απόδειξη πως στην Ευρωπαϊκή χώρα που δεν έχει ούτε ένα τεχνολογικό ή επιστημονικό περιοδικό (αλλά έχει τρία αστρολογικά!) ελάχιστοι ενδιαφέρονται για τεχνολογία.

Ο σκηνοθέτης Γιώργος Δάμπασης γύρισε ένα ντοκιμαντέρ για τη ζωή του. Θα το έπαιζα σε όλα τα σχολεία. Μήπως και αντιληφθούν κάποιοι το νόημα της αριστείας.

Το "blog του Νίκου Δήμου" κάθε Κυριακή στο "Βήμα".   

Sunday, November 04, 2018

Παρανοϊκή μεγαλομανία


Άραγε οι Έλληνες ζούνε μόνιμα μέσα στον φόβο; Ισχύει αυτό που γράφει ο δημοφιλής Έλληνας ιστορικός Κυριάκος Σιμόπουλος, στο βιβλίο του: «Ξενοκρατία, Μισελληνισμός και Υποτέλεια» (1989); «Ο Ελληνισμός αγωνίζεται επί δύο χιλιετίες σε έναν εχθρικό κόσμο υπό συνεχή απειλή ολοκληρωτικού αφανισμού». Παρανοϊκή σκέψη – αλλά βαθειά ριζωμένη. Και παρακάτω ξεκαθαρίζει ότι βασικός εχθρός του Έλληνα δεν είναι ο Τούρκος – αλλά η Δύση. Αυτή τον απειλεί με ολοκληρωτικό αφανισμό.

Προχθές ο Αλβανοέλληνας συγγραφέας Γκαζμέντ Καπλάνι (για τον οποίο έγραφα πριν δύο εβδομάδες) αναρωτήθηκε στην σελίδα του στο Facebook γιατί τόσοι πολλοί Έλληνες πιστεύουν βαθύτατα: «…ότι ο κόσμος, από την Αλβανία μέχρι το Ισραήλ και από την Δημοκρατία της Μακεδονίας μέχρι τις ΗΠΑ, τους μισεί, συνωμοτεί εναντίον της χώρας, δεν τους αγαπάει, τους καταδιώκει και τους φθονεί. Αυτή η φοβερή ικανότητα μιας τόσο τυχερής ιστορικά χώρας, όπως η Ελλάδα, να προσπαθεί με κάθε μέσο να κάνει ακόμα και τους φίλους της εχθρούς και να σπρώξει τον εαυτό της στο περιθώριο (με αποτέλεσμα σήμερα να κινδυνεύει να βρίσκεται όχι απλά στο περιθώριο της Ευρώπης αλλά και των Βαλκανίων): όλα αυτά πείτε μου πως μπορώ να τα εξηγήσω…;».

Την ίδια μέρα – κατά τύχη – ήρθε η απάντηση: δημοσιεύτηκαν τα αποτελέσματα μιας έρευνας που έκανε το Pew Research Center (ένας πολύ σοβαρός οργανισμός ερευνών) τα έτη 2015-17 σε 34 κράτη στην Ευρώπη μεταξύ 56.000 ενηλίκων. Ανάμεσα σε άλλες ερωτήσεις η πιο ενδιαφέρουσα (και αυτή που απαντά έμμεσα στην απορία του Καπλάνι) είναι η εξής:

Συμφωνείτε με την άποψη: «Ο λαός μας δεν είναι τέλειος, αλλά  ο πολιτισμός μας είναι ανώτερος των άλλων».

Με την άποψη αυτή συμφωνούν μόνο το 20% των υπερήφανων Ισπανών, το 36% των σωβινιστών Γάλλων, το 28% των Σουηδών – ΑΛΛΑ ΤΟ 89% ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ! 

Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρώπη, σχεδόν διπλάσιο των Άγγλων, Γερμανών και Ιταλών.

Κι αυτή την απάντηση για την υπεροχή μας την δώσαμε στα πιο σκοτεινά μας χρόνια, με κράτος χρεοκοπημένο και θεσμούς σε διάλυση. Και όχι, η ερώτηση δεν αφορούσε τους αρχαίους μας προγόνους, αλλά τον σημερινό μας πολιτισμό.

Μα αν έχουμε τέτοια γνώμη για τον εαυτό μας, πώς να μην πιστεύουμε ότι μας ζηλεύουν,  μας φθονούν, μας εποφθαλμιούν και μας υπονομεύουν οι πάντες;

Το μόνιμο πρόβλημα των Ελλήνων είναι αυτή η μανιοκαταθλιπτική διπολικότητα που μας δέρνει. Από την μία πλευρά πιστεύουμε (όπως δείχνει και η έρευνα) ότι είμαστε ο περιούσιος λαός, το άνθος της ανθρωπότητας – κι από την άλλη, συγκρίνοντας την κατάστασή μας με των άλλων Ευρωπαίων, ελεεινολογούμε το χάλι μας – που ούτε τα σκουπίδια μας δεν μπορούμε να μαζέψουμε. 

Ταυτόχρονο πλέγμα μεγαλομανίας με σύμπλεγμα κατωτερότητας.

Και φυσικά κάποιος φταίει για την κατάστασή μας. Όχι βέβαια εμείς οι ίδιοι, αφού είμαστε ισόθεοι. Οι άλλοι που μας φθονούν, που συνωμοτούν εναντίον μας, που μας υπονομεύουν, μας εκμεταλλεύονται και μας εξαπατούν – που μας εμποδίζουν να προκόψουμε.  Οι Γερμανοί τώρα, παλιότερα οι Αμερικανοί, η CIA, πιο παλιά η Intelligence Service και τώρα πάλι ο Σόρος, οι Μασόνοι, οι Επτά Σοφοί της Σιών…κλπ.

Εκεί μας οδήγησαν η παράδοση, η οικογένεια, το σχολείο, ο στρατός,  οι πανηγυρικοί, η αρχαιολατρία, η αυτοδοξολόγηση. Γίναμε ο πιο εθνικιστικός λαός της Ευρώπης – μονίμως μεθυσμένοι «με το αθάνατο κρασί του ‘21» και πιο πίσω, μέχρι τον Μαραθώνα και την Σαλαμίνα.

Ενδιαφέροντα στοιχεία από την ίδια έρευνα: Μόνο το 31% των ελληνικών οικογενειών θα δεχόταν ένα μουσουλμάνο ως μέλος και μόνο το 35% έναν εβραίο. (Συγκριτικά: το 55% των Γερμανών – μουσουλμάνο – και  το 76% των Γάλλων – εβραίο).

Έτσι λοιπόν, διπλοκουμπωμένοι μέσα στην μοναδικότητά μας βλέπουμε, τους άλλους πότε αφ ’υψηλού και πότε από τα βάθη. Πότε ως είδωλα και πότε ως καταχθόνιους εχθρούς. Οι οποίοι συνεχώς συνασπίζονται και συνωμοτούν εναντίον μας. Το πλαστό τσιτάτο του Κίσιντζερ («πρέπει να καταστρέψουμε τους Έλληνες») είναι η τελική απόδειξη της παρανοϊκής μεγαλομανίας μας…

*Τα στοιχεία για την έρευνα από ρεπορτάζ του Παύλου Παπαδόπουλου, «Καθημερινή», 30.10.18. Όπως κάθε Κυριακή, το blog δημοσιεύεται στην εφημερίδα "Το Βήμα". 

Saturday, November 03, 2018

Τα ποιητικά βιβλία του Ν. Δ.


Οι λίγοι που ξέρουν καλά τη δουλειά μου, γνωρίζουν ότι μέχρι τα 38 μου χρόνια έγραφα και δημοσίευα μόνο ποιήματα. (Βλ. και το βιβλίο του Παναγιώτη Αριστοτελίδη: "Ο άγνωστος ποιητής Νίκος Δήμου", εκδόσεις Gutenberg). Αυτό το θυμήθηκε και ο φίλος Δημήτρης Φύσσας και οργάνωσε μία σχετική εκπομπή στον 984 με απαγγελίες. Ακούστε την εδώ:

Με την ευκαιρία ξέθαψα κι εγώ τα ποιητικά μου βιβλία και τα φωτογράφησα. Όπως βλέπετε, δεν είναι λίγα. Πάνω από 10.

Το σκοτεινό κομμάτι δίπλα στο "Νέο βιβλίο των γάτων" είναι η συλλογή "Σκοτεινός θάλαμος". Εχει μαύρο εξώφυλλο με τον τίτλο γραμμενο σε αχνά γκρίζα γράμματα - δεν φαίνεται τίποτα.

Η πρώτη μου συλλογή ("Ιμεροι", πάνω αριστερά), κυκλοφόρησε το 1953 όταν ήμουν ακόμα μαθητής. Εξώφυλλο και εικονογράφηση Αλέξανδρου Τζώνη, ένα χρόνο μικρότερου συμμαθητή μου που μετά τον έχασα. Έμαθα πως έγινε καθηγητής αρχιτεκτονικης στο Harvard. Αργότερα ο παλιός φίλος blogger Steppenwolf μου έστειλε ένα βιογραφικό του Α. Τζώνη αρκετό να γεμίσει ένα τόμο...